αυτόνομη συλλογή ποιημάτων με πρωταρχική επιδίωξη την αναζήτηση της χειρωνακτικής εργασίας μιας μη παγιωμένης ποίησης

Σάββατο, 17 Μαΐου 2014

Ηρώδης ψηφοφόρος


όπως εκείνα τα σκυλιά που αγαπιούνται / πάνε και κρύβονται τη νύχτα της Ανάστασης / για να ξεφύγουν από τα δυναμιτάκια / έτσι και οι πυγολαμπίδες επάνω στο νησί / εξαφανίζονται τη νύχτα των εκλογών / για να γλιτώσουν από το ξίφος του εφικτού / που βγαίνει νύχτα να κυνηγήσει ουτοπίες / γιατί σήμερα τίποτα δεν πρέπει να ενοχλήσει το βαθύ σκοτάδι.

Φ.Σ. (ο τελευταίος φαροφύλακας της Ψυττάλειας)



Τετάρτη, 26 Μαρτίου 2014

Αδράξτε τη Νύχτα


Η τρίτη και τελευταία γραφή της Ψυττάλειας


Είχα προαναγγείλλει πως το ποίημα της Ψυττάλειας Β θα ολοκληρωνόταν σε εννιά αλλεπάλληλες γραφές. Η τρίτη γραφή θα είναι όμως η τελευταία. Αυτό δε σημαίνει πως οι γραφές δεν έγιναν κι όλας αφού κατά κάποιον τρόπο πραγματοποιήθηκαν κρυπτικά, αποδεχόμενος πως ο πειραματισμός είναι μια καθαρά προσωπική υπόθεση. Έτσι, το τρίτο σχεδίασμα της Ψυττάλειας έχει εσωτερικεύσει μέσα του αρκετές κρυφές γραφές. Το αποδεικνύει άλλωστε και το περιεχόμενο του κειμένου, το οποίο απέκτησε νέο προορισμό και μόνο παραμορφωτικά μπορεί να συσχετιστεί με το προηγούμενο.

Είχα προαναγγείλει επίσης πως η ένατη γραφή θα ήταν φύση. Ούτε και γω είχα καταλάβει, παρά μόνο διαισθητικά, πως αυτό που εννοούσα τότε είχε να κάνει με το πέρασμά μου στον φυσικό κόσμο των αστέγων.

Για ευνόητους λόγους η τελική γραφή, που τώρα πήρε τον τίτλο 'Αδράξτε τη Νύχτα' αν και έτοιμη, θα καθυστερήσει λίγες μέρες ακόμα, ανιχνεύοντας το ενδεχόμενο να φτιαχτεί στο δρόμο. Η απόφαση αυτή, η οποία επισκίασε την αρχική μου πρόθεση να ανέβει σε ηλεκτρονική μορφή, πάρθηκε με σκοπό να διατηρηθεί η χειρωνακτική εργασία της ποίησης, έτσι ώστε να μην προδοθεί η υπόσταση του πρότζεκτ, ειδικά τώρα που βρίσκεται στο τέλος του. Ταυτόχρονα η πρακτική αυτή θα λειτουργήσει ως μια σαφή ένδειξη ποιητικής συνέχειας του στεγαστικού με τον άστεγο κόσμο αλλά κυρίως ως μια σαφή ένδειξη πως η ουσία της ύπαρξης, κρυμμένη σε ένα μαύρο κουτί κάπου μέσα στο στήθος μας, παραμένει καλά προστατευμένη και εντελώς ανεπηρέαστη από τις υλικές συνθήκες της ζωής.

"Τι σημασία έχει που δεν μπορώ να βάλω τις μπαλίτσες στις τρύπες τους, 
όλα είναι δα δικά μου, το τζάμι, το κουτί, οι μπαλίτσες κι ό,τι άλλο υπάρχει. 
Μπορώ απλώς να βάλω ολόκληρο το σύστημα στην τσέπη μου."

σημείωση που βρέθηκε 
στο ημερολόγιό του Καφκα 
εκατόν τέσσερα χρόνια πριν

Τρίτη, 25 Μαρτίου 2014

;





οαεδ


ορισμός


όλες οι λέξεις που αρχίζουν από ξυ αφήνουνε σημάδια


μικρά λαθάκια



από τα πόσα μι τοποθετείς
στο βλέμμα και στο κλάμα
μπορώ να αντιληφθώ
όλο το σπαραγμό
στην κόρη του ματιού σου

η οικιακη βοηθος του Σικελιανου εσφαλλε
αντι για nizol, το φαρμακο
ζητησε lizol, καθαρτικο
κι ο ποιητης ξεψυχησε

εσυ μου ζητησες αστερια
βούτηξα και σου φερα αστερια
μπερδεψαμε τον τονο
και χαθηκες
τρια εκατομμυρια ετη φωτος μακρια


(θα σε βρώ)

015


είναι άδικο ένα μικρό συννεφάκι να εμφανίζεται από το πουθενά και να κρύβει για ένα λεπτό όλο τον ήλιο που υπάρχει / είναι άδικο ενός λεπτού μουντάδα να αλλάζει εντελώς τον τρόπο που κοιτάω τη μέρα / να βάζει το παρόν μου στον αυτόματο πιλότο γιατί τώρα πρέπει να σε νοσταλγήσω λες κι έχεις χρώμα γκρι / δεν το θέλω γίνεται αυτόματα, ερήμην μου, σαν κάτι να ζει μέσα μου, σαν ένας χειριστής στο πύργο ελέγχου κάτω από το μυοκάρδιο να πατάει κουμπιά διάθεσης / τώρα πάτησε το γκρι και μ' έβαλε να χαθώ ξανά μέσα στα λόγια που μου είχες πει το 2003 / πόσο θα θελα να ήσουν τώρα εδώ να σε ρωτούσα: πώς γίνετε να θυμάμαι ακόμα το νούμερο του κινητού σου;

είναι άδικο το συννεφάκι να φεύγει κι εγώ να μην έχω επιστροφή στην ηλιοφάνεια / γιατί οι ερωτήσεις συνεχίζονται, η μέρα φαγώνεται, δε πάω super market, γίνομαι απότομος στο σπίτι, δεν μπαίνω στο indymedia, δε σηκώνω το τηλέφωνο -βέβαια κοιτάω πρώτα αν τελειώνει σε 015, και το κυριότερο: δεν ταΐζω το χρυσόψαρο για το οποίο κανείς δε γνωρίζει ότι είναι δισέγγονο αυτού που μου είχες χαρίσει τότε / και τελικά γίνομαι ένα αδίστακτο τέρας που είναι έτοιμο να κατασπαράξει όλους τους συνανθρώπους σου επάνω στο πλανήτη διότι τα καθάρματα αρνούνται να μου απαντήσουν σε ερωτήματα εύκολα κι απλά / πού βρίσκεσαι; τι κάνεις; με έχεις ακόμα στις επαφές σου στο τηλέφωνο;



μη μου το κάνεις αυτό

 πόσο με σκέφτεσαι 
με βάση τη διάμετρο του κύκλου 
που έχει κάνει το τσιγάρο σου
πάνω στο θαλασσί σεντόνι σου;


πέρασες απ' τη πόλη μου για λίγες ώρες και μου έστειλες μήνυμα στο κινητό να βρεθούμε στο παλιό καφέ, δε σε κατηγορώ για το θράσος σου, κι αλήθεια θα ερχόμουν αν άντεχα να σε αποχαιρετήσω για δεύτερη φορά στη ζωή μου, όπως τότε που έβλεπα το σώμα σου να απομακρύνεται και παρακάλαγα από μέσα μου να γυρίσεις λίγο το κεφάλι και δεν το γύρισες μέχρι που σε είδα κουκίδα, μικρότερη από μια τρύπα στο σεντόνι από τσιγάρο, κι έτσι έβαλες τελεία στη ζωή μου, κι ούτε που αναρωτήθηκες δυο χρόνια τι απέγινα, θα ερχόμουν αν άντεχα την αδικία εμένα να λυγίζουν τα γόνατά μου κι εσύ απλά να ξεμακραίνεις ανάλαφρα, χωρίς καν να βηματίζεις λες και κάποιος κρυφός μουσώνας σε φυσούσε στη πλάτη, όπως παρασύρει η θάλασσα μια μπάλα θαλάσσης που φούσκωσα με τις ανάσες μου, θα ερχόμουν αν άντεχα να ξέρω ότι είμαι υποδεέστερος αλλά δεν το αντέχω ζητώ συγνώμη, δεν μπορώ να ξανακυλήσω στη θλίψη και στη ξεφτίλα, είμαι καλά μακρυά σου και εκεί θα φροντίσω να μείνω, ξέρεις κάτι; μη φύγεις έρχομαι για να γευτώ την ήττα δε θα κάτσω εδώ να νικήσω χωρίς να το ξέρεις, σε παρακαλώ περίμενέ, συγνώμη, μείνει εκεί, μη μου το κάνεις αυτό




Ερωτικό


δεν αφιερώνεται στον Άλκη Αλκαίο

με μια πιρόγα έφυγες
τριάντα χρόνια πριν
και δεν σε ξαναείδα

τώρα νερόφιδα σε χαίρονται
και όλο το πλαγκτόν του Νείλου
όχι τα χέρια μου

γιατί τα χέρια μου ποτέ τους δεν πολέμησαν
παλάμες που μισούσανε οι Βησιγότθοι
ούτε ένα μείνε δεν σου είπα

είμαι το πλάσμα που δε γεννήθηκε για πόλεμο
το μόνο που ήθελα
να κοιτάγαμε μαζί
τους περαστικούς απ' το παράθυρο

τώρα με κοιτούν αυτοί
και για εκδίκηση
ασκούνται οι στρατιώτες πάνω μου
λίγο πριν πάν στο πόλεμο

μη πας στην Αττική
να ψάξεις το φαιό νταμάρι
κοίτα καλύτερα το σώμα μου

με μια πιρόγα έφυγες
κι ανοίξαν οι πληγές του Φαραώ
αγάπη που σε λέγαμε κατάρα



το ταξίδι


ευχαριστώ φίλοι
για τα μπουκαλάκια θάλασσα
μα δεν αρκούν

εδώ στο βουνό
τα χέρια μου ξέχασαν ν' αγκαλιάζουν
γίνανε μονοκόματα
κάτι κουπιά που κρέμονται

έτοιμος είμαι

οι σπόνδυλοι καμπύλωσαν
απ' το πολύ το κούρνιασμα

έτοιμος είμαι

τρύπησε το στήθος μου
μ' ενα κουφάρι μοιάζει

έτοιμος είμαι

σημαίες δε χρειάζομαι
σωσίβια ας λείπουν

έτοιμος είμαι

κι όσο για το πηδάλιο
κοιτάχτε την ουρά μου

έτοιμος είμαι λέω

ας με ναυπηγήσει κάποιος
μήπως και ταξιδέψω

 
με φόντο την ψυττάλεια
πίσω όψη προεκλογικού φυλλαδίου του κκε το 1996

εργατοπατέρας


6th


ουπς


Τρίτη, 18 Φεβρουαρίου 2014

μπαίνουμε;





οι άνθρωποι σκορπίζουν
σαν τα μυρμήγκια
ο κορυδαλλός απάνω το βιολί του

Kobayashi Issa / haiku, 1814
(προσωπική απόπειρα μετάφρασης)


Τετάρτη, 18 Δεκεμβρίου 2013

Oι εννιά γραφές της Ψυττάλειας


1
Το ποίημα της Ψυττάλειας 
θα ολοκληρωθεί σε εννιά γραφές
σαν τους μήνες που απαιτεί 
η ανθρώπινη κυοφορία. 

2
Αν η πρώτη 
αυτόματη κι ορμητική γραφή
έμοιαζε με τον οργασμό που πιάνει παιδί, 
στη δεύτερη πιο έλλογη γραφή 
το έμβρυο έχει πια συλληφθεί 
και τείνει σιγά-σιγά 
προς τη διάπλασή του. 

3
Τα γεγονότα 
έχουν δρομολογηθεί.

4
Η ένατη γραφή 
θα είναι φύση. 




Τετάρτη, 11 Δεκεμβρίου 2013

Ψάπφα

το
soundtrack
της
ψυττάλειας
θα
γεννηθεί
τη
νύχτα
της
μεγάλης
συντριβής
τότε
που
οι
γερανοί
στην
προβλήτα
της
cosco
θα
γείρουν
προς
τα
πίσω
και
θα
παίξουν
τύμπανα
επάνω
στα
καζάνια
του
περάματος
:




2013 blogovision #0

Πέμπτη, 17 Οκτωβρίου 2013

Ψυττάλεια Β - Το μετανοημένο παλίμψηστο



Tον 2ο αιώνα μ.Χ., για να καταγράφει τις σκέψεις του ο άνθρωπος, έσφαζε χωρίς σταματημό πρόβατα, χοίρους, άλογα. Αφού τα έγδερνε προσεχτικά, έπαιρνε το δέρμα τους και έφτιαχνε τις περίφημες περγαμηνές. Λόγω του υψηλού κόστους τους δεν ήταν λίγες οι φορές που ξυνόταν ελαφρώς το παλαιό περιεχόμενο της περγαμηνής και μεταγραφόταν ένα νέο κείμενο. Το παλίμψηστο.

Από τον 15ο
 αιώνα κι ύστερα οι δισεκατομμύρια ανθρώπινες λέξεις εγγράφονται πάνω σε τόνους χαρτιού, αποψιλώνοντας αδιάκοπα τεράστιες εκτάσεις δασών ανά τον πλανήτη.

Σήμερα η γραφή μπορεί να επιτευχθεί ηλεκτρονικά, γραμμένη μέσα σε πίξελ, τα οποία κατασκευάζονται σε εργοστάσια που αφήνουν πίσω τους περιβάλλοντα γεμάτα τοξικά δηλητήρια και μολυσμένα νερά.

Δε στέκομαι στην οικολογία. Το μόνο που θέλω να πω είναι αυτό: όσο υψηλά νοήματα κι αν αγγίζει ενίοτε η λογοτεχνία, η ανθρώπινη γραφή δε θα πρέπει να παραβλέπει πως είναι καταδικασμένη να ενέχει εγγενώς την υπεροψία του ανθρώπινου είδους.

Το μακροσκελές ποίημα της Ψυττάλειας Β, έχοντας την επιθυμία να ξορκίσει, έστω και στο φαντασιακό του, αυτήν την καταδίκη, ακολουθεί ιστορικά μιαν αντίθετη πορεία: γράφτηκε αρχικά σε οθόνη υπολογιστή, μεταγράφηκε χειρόγραφα σε παχύ χαρτί, και στη συνέχεια τα εκτυπωμένα χειρόγραφα κολλήθηκαν με διαλεκτική διάθεση πάνω σε ένα λογοτεχνικό στρώμα μιας σπάνιας σειράς περιοδικών της Νέας Εστίας της περιόδου 1938-1939, που τυγχάνει να αποτελεί και το μακροβιότερο περιοδικό της Ελλάδας. Μπαίνοντας στο χώρο της Νέας Εστίας, βλέπεις την συγκεκριμένη περίοδο να κρύβονται μέσα όλες οι ιερές αγελάδες της εγχώριας λογοτεχνίας (ο Καζαντζάκης, ο Σικελιανός, ο Καραγάτσης με τις δεκάδες συνέχειες του Γιούγκερμαν πριν ακόμα εκδοθεί, αλλά και ο Καββαδίας, ο Λαπαθιώτης κ.ά.) που θυσιάζονται βέβηλα από πλευράς μου, ώστε να φτιάξω από το πετσί τους το μετανοημένο παλίμψηστο.

Γιατί «είμαι της πίστης / πως άμα ένα λογικό κοπάδι / βγάλει φως / και να πάει σφαχτό / το φως ταξιδεύει για πάντα.»*

* Ν. Παναγιωτόπουλος, απόσπασμα από το έμπα του 27ου κεφαλαίου του Σύσσημου


οπισθόφυλλο | ο ύπνος της λογικής γεννάει τέρατα


σημεία διακίνησης


Θεσσαλονίκη:

Βιβλιοπωλείο Κεντρί
(Δημητρίου Γούναρη 22, Πλατεία Ναυαρίνου)

Ακυβέρνητες Πολιτείες 
(Αλέξανδρου Σβώλου 28)

Κατάληψη Φάμπρικα Υφανέτ

Αθήνα:

Εκδόσεις των Συναδέλφων
(Ερεσσού 35, Εξάρχεια) 

Radiobubble
(Ιπποκράτους 146, Νεάπολη Εξαρχείων) 

Χανιά

Πολυχώρος Πολυτεχνείο
(Χατζημιχάλη Νταλιάνη 40)


Το αντίτιμο του κάθε μονότυπου θα είναι σταθερό στα 10 ευρώ. 
Η αδυναμία πρόσβασης στα σημεία διακίνησης ή η έλλειψη χρημάτων 
αντιμετωπίζεται με ένα απλό email (samson_rakas @ yahoo.com)

ΠΡΟΛΟΓΙΚΑ

Ψυττάλεια A
α) Κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης (15Φεβρ. - 15 Ιουλ. 2013) φτιάχτηκαν 86 μονότυπα, που στόχευαν σε μια ισορροπία μεταξύ εικαστικού και ποιητικού περιβάλλοντος β) κάθε μονότυπο είχε μια κατασκευαστική αυτοτέλεια γ) το λογοτεχνικό έργο χαρακτηριζόταν από ένα κατακερματισμένο σύνολο ποιημάτων δ) τα μονότυπα διακινήθηκαν μέσω ταχυδρομείου, και ε) ήταν γέννημα της ζήτησης του αναγνώστη.

Ψυττάλεια Β
Τα στοιχεία αυτά στη δεύτερη εκδοχή της Ψυττάλειας ανατρέπονται: α) το εικαστικό αποτέλεσμα κατά τη διάρκεια της μεταποίησης εκλείπει, έτσι ώστε να δοθεί βάρος αποκλειστικά στην ποιητική γραφή β) τα μονότυπα εμφανίζουν ολοκληρωτική σχεδόν ομοιότητα μεταξύ τους εκτός από την εικόνα του εξωφύλλου τους. Κάθε εξώφυλλο, θέλοντας να αναμοχλεύσει την εγχώρια καλλιτεχνία, φιλοξενεί μια πτυχιακή εργασία αποφοίτου της σχολής καλών τεχνών της Αθήνας μέσα στην εικοσαετία 1993-2013, που επιλέχθηκε εξαιτίας μιας μικρής ή μεγάλης συσχέτισης με το ποίημα γ) σε αντίθεση με πριν, που το λογοτεχνικό έργο ήταν πολυδιασπασμένο, τώρα αποτελείται από ένα μακροσκελές ποίημα, που ενώνει τα προηγούμενα κομμάτια του παζλ και εμφανίζει πλέον την εικόνα τους δ) η ζήτηση του αναγνώστη δίνει τώρα τη θέση της στην προσφορά του συγγραφέα, ενώ ε) η κινητικότητα που προσέφερε η ταχυδρομική αποστολή, τώρα μετατρέπεται σε ακινησία μέσα σε έναν κλειστό χώρο διανομής.

Σαν την τρομαχτική παραδοχή πως όσο πιο ακίνητοι στεκόμαστε, τόσο πιο ιλιγγιώδης γίνεται η κίνηση της ποίησης.

Δευτέρα, 23 Σεπτεμβρίου 2013

καναντέρ


το ποίημα οφείλει
να κάνει το εκκεντρικό
μία κοινοτοπία

παράδειγμα:
διαβάζεις στο ακροατήριο
'είδα ένα μπαρμπούνι στο βουνό'
και πριν ακούσουν τη συνέχεια
αρχίζουν και γελάνε από κάτω

εσύ χάνεις την ψυχραιμία σου βάσει σχεδίου
μετά
με την απειλή μίας χειροβομβίδας
τους λούζεις όλους με βενζίνη
και κρατώντας αναμμένο σπίρτο
τους διαβάζεις τη συνέχεια του ποιήματος

γιατί
προφανώς
πρέπει να νιώσουνε το φόβο της φωτιάς
και του εγκαύματος
όλοι αυτοί
που δεν μπήκανε ποτέ στο φλεγόμενο δάσος
να δουν τα καναντέρ
να κάνουν ρίψεις θαλασσινού νερού

και να βρέχει όλων των ειδών τα ψάρια

ΙΧΘΥΣ 2


σε κάποιο βυθό, που δε θέλω να σας αποκαλύψω, ένας καφέ ιππόκαμπος πλησίασε ανυποψίαστος έναν πνιγμένο που είχε στο μπράτσο τατουάζ ένα όμορφο αλογάκι της θάλασσας / μόλις το είδε ο καφέ ιππόκαμπος εκστασιασμένος πέρασε το τατουάζ για ταίρι του και μάλιστα παντοτινό / απ' το πρωί στεκότανε απέναντί του και με διάφορες φιγούρες προσπαθούσε να του τραβήξει το ενδιαφέρον / αν και δεν έπαιρνε απόκριση ο καφέ ιππόκαμπος είχε μεγάλη υπομονή και δεν άφηνε το ταίρι απ΄ τα μάτια του / μόνο το βράδυ έφευγε λίγο για τη φωλιά του, κι όχι για μακριά, μέσα στο στόμα του νεκρού πήγαινε να ξαποστάσει μέχρι να έρθει το επόμενο πρωί και να σταθεί ξανά όρθιος απέναντι από την αγάπη του / κι έτσι οι μήνες πέρναγαν, όμως όση πίστη δεν έχανε ο καφέ ιππόκαμπος το έχανε το τατουάζ σε χρώμα, ώσπου ήρθε αναπόφευκτα η μέρα που έσβησε οριστικά το αλογάκι της θάλασσας από το μπράτσο του πνιγμένου / εκείνο το βράδυ ο καφέ ιππόκαμπος μπήκε στη φωλιά του προδομένος ανέλπιδος αδύναμος να συνεχίσει άλλο τη ζωή του / και κάπως έτσι, το στόμα του νεκρού ξαφνικά σφράγισε μέσα στη νύχτα κι ο καφέ ιππόκαμπος καταδικάστηκε στο βαθύ σκοτάδι των σαγονιών ενός αυτόχειρα που πάνω κάτω είχε την ίδια ιστορία να μας διηγηθεί. 

 βασίζεται σε αληθινή ιστορία

ΙΧΘΥΣ

η ουτοπία είναι ιχθύς
πας να την πιάσεις 
και όλο σου ξεγλιστράει
κι αν κάποτε τα καταφέρεις
δεν έχει ανάσες να στεριώσει

σπαρταράει και πεθαίνει

πεθαμένες ουτοπίες 
είναι τα ψάρια που τρώμε
γι' αυτό κάνουν καλό στην όραση
μην τυχόν και χάσουμε 
την πραγματικότητα από τα μάτια μας


θερμικό χαρτί και αναπτήρας

Κυριακή, 8 Σεπτεμβρίου 2013

19Ψ
























































άκουσα τους άξονες να τρίζουν
πήγα να το πω
κι έφαγα αγκωνιά από ήσκιο


Ν. Παναγιωτόπουλος